دیوان عالی کشور، فرجام‌خواهی، اعاده دادرسی و ماده ۴۷۷

فرجام‌خواهی رسیدگی عالی به انطباق رأی با قانون و تشریفات اساسی است و معمولاً مثل تجدیدنظر وارد ماهیت کامل پرونده نمی‌شود.

تجدیدنظر بیشتر رسیدگی دوباره به ماهیت است؛ فرجام بیشتر کنترل قانونی و شکلی رأی در دیوان عالی کشور است.

خیر. رأی قطعی فقط در مسیرهای استثنایی و با جهات قانونی مشخص قابل حمله است. نارضایتی از رأی کافی نیست.

در موارد قانونی مانند کشف سند مؤثر جدید، تعارض احکام، جعل بودن سند یا جهات مصرح دیگر. باید دقیقاً یکی از جهات قانونی وجود داشته باشد.

در جرایم، اگر جهات مقرر مانند تعارض احکام، کشف دلیل جدید، اثبات بی‌گناهی یا موارد قانونی دیگر وجود داشته باشد، امکان درخواست اعاده بررسی می‌شود.

مسیر استثنایی زمانی است که رأی خلاف شرع بیّن تشخیص داده شود. این مسیر نباید با اعتراض عادی یا نارضایتی از رأی اشتباه گرفته شود.

یعنی مغایرت روشن و آشکار رأی با موازین مسلم شرعی؛ اثبات آن نیازمند استدلال فنی و متمرکز است.

بسته به رویه و مقررات اداری قوه قضاییه، معمولاً از مسیر مراجع قضایی مربوط و معاونت‌های قضایی پیگیری می‌شود. مرجع و شکل درخواست باید پیش از اقدام بررسی شود.

در فرجام معمولاً رأی را ابرام یا نقض و به مرجع صالح ارجاع می‌کند؛ در برخی مسیرهای خاص، نوع رسیدگی متفاوت است.

باید نشان داد سند جدید مؤثر، معتبر و در زمان دادرسی قبلی در دسترس نبوده یا کتمان شده است.

اغلب به دلیل نبود جهت قانونی، تکرار دفاعیات قبلی، طرح مطالب احساسی یا فقدان سند مؤثر رد می‌شود.

هرچه زودتر پس از ابلاغ رأی قطعی؛ چون جمع‌آوری آراء قبلی، ادله، جهات قانونی و تنظیم متن فنی زمان‌بر است.